VraagBAAC

Archeologie

Hoe lang duurt archeologisch onderzoek?
Het is niet mogelijk om in het algemeen aan te geven hoe lang een archeologisch onderzoek of het gehele onderzoekstraject duurt. Dit is naast de oppervlakte van het terrein namelijk van veel meer factoren afhankelijk zoals bijvoorbeeld:

  • Het aantal archeologische niveau’s. Wanneer er meerdere archeologische niveau’s aanwezig zijn, moet op elk niveau een vlak worden aangelegd. Elk vlak betekent extra vierkante meters onderzoek en dus extra tijd.
  • De aard en hoeveelheid van de archeologische resten. De aard van de archeologische resten kan de duur van een onderzoek sterk bepalen. In een binnenstad kunnen bijvoorbeeld aanzienlijk minder vierkante meters per dag worden onderzocht dan in het buitengebied. Dit komt door muurwerk, grote hoeveelheden vondsten en sporen en logistieke omstandigheden (weinig ruimte voor materieel en uitgegraven grond). Een ander voorbeeld is het onderzoek van vindplaatsen uit de steentijd. Steentijdvindplaatsen moeten vaak geheel of gedeeltelijk worden uitgezeefd wat zeer tijdrovend is.
  • De grondsoort en de waterstand. In het buitengebied zijn naast de hoeveelheid te verwachten sporen ook de grondsoort en waterstand medebepalend voor het aantal vierkante meters dat per dag kan worden aangelegd. Onderzoeken op zand gaan aanmerkelijk sneller dan onderzoeken op klei of löss en in gebieden met een hoge grondwaterstand moet met vertragingen rekening worden gehouden.
  • Specialistisch onderzoek bij de uitwerking. Met name bij opgravingen moet regelmatig specialistisch onderzoek door derden worden uitgevoerd. Dit zorgt er soms voor dat de uitwerking langer duurt. De resultaten van de specialist zijn namelijk nodig voordat met de rest van de uitwerking kan worden begonnen.

Wanneer u een indicatie wilt hebben van de duur van het onderzoek dat u moet laten uitvoeren, dan kunt u het beste telefonisch contact met ons opnemen.

Wat zijn de kosten voor archeologisch onderzoek?
Net als de duur van een archeologisch onderzoek is ook de prijs niet op voorhand te geven. Archeologisch onderzoek is maatwerk en kent geen standaardprijzen. Bij het maken van een offerte moet, naast de oppervlakte, met dezelfde factoren rekening worden gehouden. Zie ook: Hoe lang duurt een archeologisch onderzoek.

Wie draagt de kosten voor archeologisch onderzoek?
De kosten voor archeologisch onderzoek komen voor rekening van de “verstoorder”.

Zijn er subsidiemogelijkheden voor archeologisch onderzoek?
Gemeenten en provincies kunnen, tenminste 13 weken voor het onderzoek, subsidie aanvragen Bij de Rijksdienst voor Cultureelerfgoed (RCE) voor opgravingen als de kosten van het onderzoek excessief hoog zijn. Voor de overige vormen van archeologisch onderzoek geldt deze regeling niet. De voorwaarden voor subsidie zijn:

  • De kosten zijn onevenredig hoog in verhouding tot de eigen bijdrage
  • De kosten zijn in verhouding met het aantal inwoners van de gemeente of provincie
  • De initiatiefnemer van de opgravingen levert voldoende financiële bijdrage
  • De opgraving dient een cultuurhistorisch doel

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de website van de RCE www.cultureelerfgoed.nl.

Voor wie zijn de vondsten die tijdens een onderzoek worden aangetroffen?
De vondsten die zijn aangetroffen bij een archeologisch onderzoek zijn eigendom van de provincie. De verstoorder heeft geen recht op een vergoeding voor de vondsten.
Na het onderzoek moet het opgravende bedrijf de vondsten afleveren bij het provinciaal depot van bodemvondsten. Het depot bepaalt dan ook welke vondsten moeten worden bewaard en eventueel geconserveerd en welke mogen worden verwijderd. De opdrachtgever, het opgravende bedrijf en ook de bevoegde overheid hebben hier geen invloed op.
Enkele gemeenten hebben het recht gekregen op een eigen depot en hebben de rol van de provincie overgenomen.

Wat moet ik doen als ik een archeologische vondst heb gedaan?
Als u een archeologische vondst heeft gedaan, moet u dat melden bij een bevoegde persoon of instantie. Op de website van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed (RCE) kunt u daarvoor een vondstmeldingsformulier invullen. Ook vindt u daar meer informatie over de vondstmelding.
www.cultureelerfgoed.nl/werken/archis/vondstmelding

Wat is de bevoegde overheid en wat is de rol van de bevoegde overheid?
De bevoegde overheid is de overheid die in de betreffende procedure verantwoordelijk is voor de besluitvorming. Bij archeologisch onderzoek is de gemeente vrijwel altijd de bevoegde overheid. De meest voorkomende uitzonderingen zijn:

  • Ontgrondingvergunningen. Hierbij is de provincie de bevoegde overheid
  • Wettelijke beschermde archeologische monumenten. Hierbij is de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) de bevoegde overheid

Bouwhistorie

Hoe kan ik mijn pand op de monumentenlijst krijgen?
Indien u vindt dat uw pand op de gemeentelijke monumentenlijst hoort, dan kunt u dat melden aan de voorzitter van de gemeentelijke monumentencommissie. Samen met de leden van zijn commissie zal de voorzitter uw aanvraag dan beoordelen. Mocht de monumentencommissie van oordeel zijn dat uw pand niet in aanmerking komt voor plaatsing op de lijst, dan kunt u een second opinion vragen bij een onafhankelijk gespecialiseerd bureau, bijvoorbeeld BAAC. Indien dit bureau het pand wel monumentwaardig acht, zal de monumentencommissie tot een heroverweging moeten komen.

Ik wil graag dat mijn pand van de monumentenlijst af wordt gehaald. Kan dat?
Wanneer u denkt dat uw pand ten onrechte op een gemeentelijke monumentenlijst is geplaatst, kunt u daar bezwaar tegen aantekenen. In eerste instantie verloopt dat via de monumentencommissie. Zou die uw bezwaar afwijzen, dan kunt u een second opninion aanvragen bij een onafhankelijk gespecialiseerd bureau, bijvoorbeeld BAAC. Indien dit bureau uw mening ondersteund, dan kan een gemotiveerd bezwaar worden ingediend en zal de monumentencommissie een heroverweging voor wat betreft de plaatsing moeten maken.

Wat doe ik als ik het niet eens ben met het advies van de monumentencommissie?
Dit komt nogal eens voor. Wanneer ook nader overleg - eventueel met bemiddeling van een extern deskundige - de partijen niet tot elkaar brengt, dan rest u als monumenteigenaar niets anders dan het inhuren van een onhafhankelijk bureau dat uw belangen behartigt. Let op: uw architect zal niet als zodanig worden geaccepteerd, omdat hij als belanghebbende wordt gezien. Het onafhankelijk bureau zal de uiteenliggende standpunten vergelijken en tot een eigen oordeel komen. Het kan daarbij overigens ook voorkomen dat het onafhankelijke bureau het standpunt van de monumetnecommissie aanhangt. Ondersteunt het bureau echter het standpunt van de eigenaar, dan zal de monumentencommisie tot een heroverweging moeten komen.

In alle bovenstaande gevallen geldt dat wanneer de monumentencommissie aan haar eerste standpunt blijft vasthouden - ondanks gemotiveerde bezwaren van een onafhankelijk deskundig bureau - een gang naar de rechter onvermijdelijk is. Wanneer u bovenbeschreven procedures op de juiste wijze hebt doorlopen, staat u in dat geval echter wel zeer sterk.